Over Slimme en Gezonde Stad

Werken aan de kwaliteit van de leefomgeving

Het programma Slimme en Gezonde Stad is een samenwerkingsprogramma van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en steden met de officiële looptijd van 2015 tot 2018. Het thema ‘gezonde verstedelijking’ is echter zo actueel en de belangstelling nog steeds groot, is het netwerk van Slimme en Gezonde Stad nog steeds actief en zijn alle publicaties, onderzoeken en het HBO onderwijsleerboek beschikbaar. Via Linked-in is een actief netwerk te vinden.    

De aanpak

Het programma Slimme en Gezonde Stad heeft tot doel te verkennen hoe een permanente verbetering van de leefbaarheid en gezondheid in de stad gerealiseerd kan worden zonder hierbij nieuwe normen op te leggen. Dit door  samen met overheden, bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties te zoeken naar slimme oplossingen voor een gezonde, duurzame en leefbare stad. De focus lag daarbij op luchtkwaliteit en geluidshinder, twee thema’s die uit oogpunt van milieu in hoge mate bepalend zijn voor de kwaliteit van de leefomgeving en de gezondheid van bewoners.

Actiepunten

Actiepunten van het programma Slimme en Gezonde Stad gedurende de periode 2015-2018:

  • werken aan experimenten met slimme vormen van samenwerking,
  • gebruik maken van coalities met burgers en ondernemers,
  • uitlokken en inzetten van nieuwe technologische mogelijkheden in pilots in steden uit het netwerk van dit programma.
  • en last but not least: delen van kennis en ervaring en het verankeren daarvan in opleidingen en de praktijk van de beleidsontwikkeling.

Vijf thema’s

Het programma Slimme en Gezonde Stad werkt langs vijf inhoudelijke thema’s. Gedurende het programma worden deze thema’s uitgewerkt naar experimenten in enkele steden en in wetenschappelijk onderzoek. De vijf thema’s zijn:

  1. Ruimtelijke planning en ontwerp: integraal meenemen van kansen voor een betere omgevingskwaliteit in de ruimtelijke planning en ontwerp met focus op bevorderen van fietsen in de stad
  2. Integraal werken en integrale besluitvorming: beter organiseren van de besluitvormingsprocessen en de planvormingsprocessen binnen de gemeente
  3. Gebruik maken van gedragskennis: het scheppen van (ruimtelijke en informatie-) voorwaarden voor het stimuleren en faciliteren van gezonde (gedrags)keuzes van gebruikers van de stedelijke openbare ruimte
  4. Meten en rekenen: het toepassen en ontwikkelen van meet- en rekentechnieken die ondersteuning bieden bij besluitvorming en gezond ontwerpen, maar ook de inzet van besliskundige instrumenten
  5. Schoner Verkeer en Vervoer: inzet van zero emissie stadslogistiek

Stedelijke groei – graag slim en gezond

Steeds meer mensen wonen in de stad. Dat betekent een toename van de vraag naar (leef)ruimte en mobiliteit in en om de stad. De uitdaging is om deze stedelijke groei op een slimme en gezonde manier vorm te geven. De Rijksoverheid vindt het belangrijk dat inwoners van steden gezond kunnen wonen, werken en ontspannen. Hier is onder andere een betere luchtkwaliteit, een afname van de geluidsoverlast en een slimme(re) en gezonde(re) inrichting van de stad nodig.

Overheden en andere partijen die slimme maatregelen bedenken en nemen om de leefkwaliteit in steden te verbeteren, zijn op zoek naar en gebruiken vernieuwende kennis over luchtkwaliteit (o.a. fijn stof), geluid, verkeer en vervoer en instrumenten. Staatssecretaris Mansveld van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft het initiatief genomen voor het programma Slimme en Gezonde stad om deze ontwikkelingen te ondersteunen.

De stad als broedplaats voor slimme oplossingen

De milieu-uitdagingen in steden van de 21e eeuw vragen om een moderne aanpak. Het leven is de afgelopen decennia wel gezonder en veiliger geworden, maar het werk is nog niet af. In de woorden van het kabinet: “De 21e eeuw stelt ons voor nieuwe uitdagingen. De luchtkwaliteit kan nog altijd nadelen opleveren voor de volksgezondheid. Het is uitdrukkelijk de bedoeling gebruik te maken van de energie die veel partijen in ons land hebben op het gebied van milieu en duurzaamheid. Want resultaat bereiken we niet door alleen normen op te stellen vanuit Den Haag of Brussel.”

Samenwerken aan Schone Lucht Akkoord

Dit kabinet werkt aan een permanente verbetering van de luchtkwaliteit. Dat wordt uitgewerkt in het Schone lucht Akkoord; Dit akkoord wordt najaar 2019 getekend door het Rijk en andere overheden. Er wordt gestreefd naar een halvering van de gezondsheidsschade tov 2016 in 2030. Ook voor de plaatsen – mestal steden- waar de luchtkwaliteit onder druk staat en waar mensen langdurig hoog blootgesteld worden aan luchtverontreiniging worden extra maatregelen genomen.   

https://www.infomil.nl/onderwerpen/lucht-water/luchtkwaliteit/thema%27/schone-lucht-akkoord/

Samenwerken aan slimme en gezonde steden

Via de LinkedIn-groep ‘Slimme en Gezonde Stad’ discussiëren netwerkleden over de invulling van het programma. Ook wordt dit platform door leden gebruikt om eigen casussen in te brengen, informatie te delen en ook online met elkaar in contact te blijven.

Kijk hier voor informatie over het Netwerk Slimme en Gezonde Stad.

Download het Slimme & Gezonde Stad programmaboekje

Voor een overzicht van de activiteiten van iedere pilotstad en van de doelstellingen van het programma Slimme & Gezonde Stad downloadt u hier het programmaboekje.