Over Slimme en Gezonde Stad

    Werken aan de kwaliteit van de leefomgeving

    Het programma Slimme en Gezonde stad heeft tot doel te verkennen hoe een permanente verbetering van de leefbaarheid en gezondheid in de stad gerealiseerd kan worden zonder hierbij nieuwe normen op te leggen. Met het programma Slimme en Gezonde Stad zoekt het Ministerie van IenM - samen met partijen zoals steden, bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties - naar slimme oplossingen voor een gezonde, duurzame en leefbare stad. De focus ligt daarbij op luchtkwaliteit en geluid, twee thema’s die uit oogpunt van milieu in hoge mate bepalend zijn voor de kwaliteit van de leefomgeving en de gezondheid van bewoners.

    Actiepunten

    Actiepunten van het programma Slimme en Gezonde Stad gedurende de periode 2015-2018 zijn:

    • werken aan experimenten met slimme vormen van samenwerking,
    • gebruik maken van coalities met burgers en ondernemers,
    • uitlokken en inzetten van nieuwe technologische mogelijkheden in pilots in steden uit het netwerk van dit programma.
    • en last but not least: delen van kennis en ervaring en het verankeren daarvan in opleidingen en de praktijk van de beleidsontwikkeling.

    Vijf thema’s

    Het programma Slimme en Gezonde Stad werkt langs vijf inhoudelijke thema’s. Gedurende het programma worden deze thema’s uitgewerkt naar experimenten in enkele steden en in wetenschappelijk onderzoek. De vijf thema’s zijn:

    1. Ruimtelijke planning en ontwerp: integraal meenemen van kansen voor een betere omgevingskwaliteit in de ruimtelijke planning en ontwerp met focus op bevorderen van fietsen in de stad
    2. Integraal werken en integrale besluitvorming: beter organiseren van de besluitvormingsprocessen en de planvormingsprocessen binnen de gemeente
    3. Gebruik maken van gedragskennis: het scheppen van (ruimtelijke en informatie-) voorwaarden voor het stimuleren en faciliteren van gezonde (gedrags)keuzes van gebruikers van de stedelijke openbare ruimte
    4. Meten en rekenen: het toepassen en ontwikkelen van meet- en rekentechnieken die ondersteuning bieden bij besluitvorming en gezond ontwerpen, maar ook de inzet van besliskundige instrumenten
    5. Schoner Verkeer en Vervoer: inzet van zero emissie stadslogistiek

    Stedelijke groei – graag slim en gezond

    Steeds meer mensen wonen in de stad. Dat betekent een toename van de vraag naar (leef)ruimte en mobiliteit in en om de stad. De uitdaging is om deze stedelijke groei op een slimme en gezonde manier vorm te geven. De Rijksoverheid vindt het belangrijk dat inwoners van steden gezond kunnen wonen, werken en ontspannen. Hier is onder andere een betere luchtkwaliteit, een afname van de geluidsoverlast en een slimme(re) en gezonde(re) inrichting van de stad nodig.

    Overheden en andere partijen die slimme maatregelen bedenken en nemen om de leefkwaliteit in steden te verbeteren, zijn op zoek naar en gebruiken vernieuwende kennis over luchtkwaliteit (o.a. fijn stof), geluid, verkeer en vervoer en instrumenten. Staatssecretaris Mansveld van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft het initiatief genomen voor het programma Slimme en Gezonde stad om deze ontwikkelingen te ondersteunen.

    De stad als broedplaats voor slimme oplossingen

    De milieu-uitdagingen in steden van de 21e eeuw vragen om een moderne aanpak. Het leven is de afgelopen decennia wel gezonder en veiliger geworden, maar het werk is nog niet af. In de woorden van het kabinet: “De 21e eeuw stelt ons voor nieuwe uitdagingen. De luchtkwaliteit kan nog altijd nadelen opleveren voor de volksgezondheid. Het is uitdrukkelijk de bedoeling gebruik te maken van de energie die veel partijen in ons land hebben op het gebied van milieu en duurzaamheid. Want resultaat bereiken we niet door alleen normen op te stellen vanuit Den Haag of Brussel.”

    Het programma Slimme en Gezonde Stad is een belangrijk onderdeel van de Rijksaanpak rondom Modernisering Milieubeleid.

    Het kabinet geeft aan dat het belangrijk is onze (groeiende) steden een rol te geven bij de modernisering van het milieubeleid. Mensen wonen, werken en recreëren relatief dicht op elkaar en vormen steeds vaker netwerken die zorgen voor vernieuwing en verduurzaming. Dat maakt onze steden in potentie tot sociale, technische en duurzame broedplaatsen en tot ‘slimme’ netwerken. Die kracht wil het kabinet benutten door mensen, ideeën en innovaties met elkaar te verbinden in een coalitie die werkt aan gezonde en slimme steden.

    Dit komt ook tot uitdrukking in de Agenda Stad dat de ambitie heeft om de Nederlandse steden tot de top van de wereld te laten behoren, zowel wat betreft concurrentiekracht als leefbaarheid. Het programma Slimme en Gezonde Stad sluit met zijn doelstellingen naadloos aan bij deze ambities.

    Samenwerken aan slimme en gezonde steden

    Via de LinkedIn-groep ‘Slimme en Gezonde Stad’ discussiëren netwerkleden over de invulling van het programma. Ook wordt dit platform door leden gebruikt om eigen casussen in te brengen, informatie te delen en ook online met elkaar in contact te blijven.

    Kijk hier voor informatie over het Netwerk Slimme en Gezonde Stad.

    Download het Slimme & Gezonde Stad programmaboekje

    Voor een overzicht van de activiteiten van iedere pilotstad en van de doelstellingen van het programma Slimme & Gezonde Stad downloadt u hier het programmaboekje.